website maker

TE KAUWAE RARO

Te Reo Edition.

ARA: NGA KORERO TATAI O NEHE A NGA RUANUKU O TE WHARE WAANANGA O TE TAIRAWHITI.

HE KUPU WHAKAMARAMA

Ko nga korero i roto i tenei pukapuka, he mea kauwhau mai e etahi o nga tohunga o Wairarapa, ara, e Te Matorohanga raua ko Nepia Pohuhu, timata mai i te tau 1865, tae noa ki etahi tau i muri mai. he mea tuhituhi aua korero e H.T.Whatahoro, i te mea e kauwhau mai ana aua kaumatua, i ia ra, i ia ra i ia tau i ia tau taea noatia te otinga.

Katoa nga korero o tenei pukapuka he mea kua oti tirotiro marire e te komiti o nga iwi o te Tairaawhiti, e kiia nei te ingoa o taua komiti ko 'Tanenui a Rangi,' a, kua, hiiritia nga wharangi katoa nei e te hiiri o taua komiti.

Engari kia mohio nga kai korero o tenei pukapuka, ko etahi o nga korero o aua Ruanuku, kua kapia atu ki waho; ara, nga whakapapa taihoa era e whakaarohia. A tetehi, kua whakawhaiti nga kupu a aua Ruanuku mo ia take mo ia take korero, kia kotahi ano te takotoranga, kia ahua tetepe te rarangi o nga tatai, kia ronaki ai.

Ki te toe nga kakano o roto i te putea, tera e perehetia nga kupu a aua Ruanuku mo te taha ki 'Te Kauwae Raro.' Ara, nga korero mo nga heke mai i Irihia me etahi atu motu, tae mai nei ki Aotearoa, me etahi atu tini korero i whakatakotoria i roto i nga Whare Waananga o Te Tairaawhiti.

Na Te Eteta.
"Mataimoana,"
New Plymouth,
May, 1912.

{Te Kauwae Raro originally reduced to HTML by Christopher M. Weimer, February 2003}

INDEX

UPOKO I. Te Hekenga mai i Irihia, ki Tawhiti-roa—Ki Tawhiti-nui—Ki Ahu.

UPOKO II. Nga Ruanuku o Turanga-nui—Toi-te-huatahi—Nga iwi o Irihia—Te Heke ki Tawhiti-nui.

UPOKO III. Ko Kupe—Te hīnga ika i Rarotonga—Te Wheke-a-muturangi—Ka rere mai a Kupe raua ko Ngake ki Aotea-roa nei—Ka amio haere a Kupe i Te Wai-pounamu—Te hokinga o Kupe ki Aotea-roa—Te hokinga o Kupe ki Hawaiki.

UPOKO IV. Ko Nga Tangata-Whenua o Aotea-Roa.

UPOKO V. Ko Toi-te-huatahi—Te Whakapapa o Toi-te-huatahi—Te haerenga mai o Toi-te-huatahi ki Aotea-roa nei—Ka hoki a Whatonga ki Hawaiki mai Rangia-tea—Te haerenga o Whatonga ki Aotea-roa nei—Ko Turi.

UPOKO VI. Te Korero mo Manaia i Hawaiki—Ka manu mai a Manaia ki Aotea-roa—Te Korero mo Tama-ahua—Ka haere a Tama-ahua ma ki te kimi pounamu.

UPOKO VII. Ka haere a Kāhu ki Whare-kauri—Nga Moriori i ka haere a Kāhu-koka ki Whare-kauri—Te Uru-o-Manono—Tetahi heke ki Whare-kauri.

UPOKO VIII. Te whakapapa o Iwipupu, me tona uri-atua—Te Whiti o Poutama—Uenuki-titi—Moeahu.

UPOKO IX. Ka mānu mai a ‘Takitimu’ i Hawaiki (ara, i Tahiti) ki Aotea-roa nei.

UPOKO X. Te taenga mai o ‘Takitimu’ ki Whanga-paraoa—Ka whiti a ‘Takitimu’ ki Arapaoa—Ka hoki a Tamatea ki raro nei.

UPOKO XI. Te whakapapa o Toi-te-huatahi—‘Tainui’ me ‘Te Arawa’—Te heke a Tara-pou-namu—Te iwi nei, ko Ngati-Awa—Turanga-i-mua me Tāne-roa—Ka heke a Ngati-Awa ki te tai Hau-a-uru—Te heke o Ngati-Mamoe—Ka haere a Turanga-i-mua ki raro—Nga Whare-wānanga i te rangi—Te Whare i Oakura—Tama-ahua raua ko Raumati—Te weranga o ‘Te Arawa’ i a Rau-mati—Tara, o Ngai-Tara, me Timuaki.

© Copyright 2009-2018 TE WHARE WAANANGA AUTUROA - All Rights Reserved.