create a site for free

Te Kauwae Runga

Te Reo Edition

ARA: NGA KORERO TATAI O NEHE A NGA RUANUKU O TE WHARE WAANANGA O TE TAIRAAWHITI.

HE KUPU WHAKAMARAMA

Ko nga korero i roto i tenei pukapuka, he mea kauwhau mai e etahi o nga tohunga o Wairarapa, ara, e Te Matorohanga raua ko Nepia Pohuhu, timata mai i te tau 1865, tae noa ki etahi tau i muri mai. he mea tuhituhi aua korero e H.T.Whatahoro, i te mea e kauwhau mai ana aua kaumatua, i ia ra, i ia ra i ia tau i ia tau taea noatia te otinga.

Katoa nga korero o tenei pukapuka he mea kua oti tirotiro marire e te komiti o nga iwi o te Tairaawhiti, e kiia nei te ingoa o taua komiti ko 'Tanenui a Rangi,' a, kua, hiiritia nga wharangi katoa nei e te hiiri o taua komiti.

Engari kia mohio nga kai korero o tenei pukapuka, ko etahi o nga korero o aua Ruanuku, kua kapia atu ki waho; ara, nga whakapapa taihoa era e whakaarohia. A tetehi, kua whakawhaiti nga kupu a aua Ruanuku mo ia take mo ia take korero, kia kotahi ano te takotoranga, kia ahua tetepe te rarangi o nga tatai, kia ronaki ai.

Ki te toe nga kakano o roto i te putea, tera e perehetia nga kupu a aua Ruanuku mo te taha ki 'Te Kauwae Raro.' Ara, nga korero mo nga heke mai i Irihia me etahi atu motu, tae mai nei ki Aotearoa, me etahi atu tini korero i whakatakotoria i roto i nga Whare Waananga o Te Tairaawhiti.

Na Te Eteta.
"Mataimoana,"
New Plymouth,
May, 1912.

{Te Kauwae Runga Te Reo Edition originally reduced to HTML by Joyce Whaitiri-Hingston, 2015} 


INDEX

UPOKO I. Te Whare Waananga, me ona tikanga whakahaere - Nga Poo, me ona tikanga - Te Whare Maire, me ona tikanga.

UPOKO 2. He korero whakatupatu, whakamarama hoki ki nga uri, Te Ahua o nga mea katoa, Nga Poutiriao, ko Io matua, Te Whare nei, ko Hawaiki.

UPOKO 3. Nga ingoa o nga rangi – Ka moe a Rangi raua ko Papa – Nga Atua o te rangi – Nga Poo – Te wehenga o Rangi raua ko Papa – Nga Apa atua – Nga whare o nga Atua – Te Purenga o Taane – Te Wharekura tuatahi – Te ekenga a Taane ki Te Toi o nga rangi – Nga ingoa hou o Taane – Taane raua ko Io – Ko nga kete o te Waananga me nga Whatu – Ka heke iho a Taane ki a Papatuanuku – Nga Poutiriao – Te pakanga o nga atua – Te Hurihanga o Papatuanuku - Te tatai o nga mea katoa i ahuahuatia.

UPOKO 4. Ko Te Iratangata – Ko nga mahi o etahi o nga Atua – Etahi korero mo Te Ra, Te Marama, me nga Whetu – Te ahua o nga mea katoa – Te Hurihanga o Papa ki raro –Te Ahikomau – Ko Whakaruaumoko Ko Whiro.

UPOKO 5. Nga Poo o Rarohenga, Te Tataiarorangi, Ka tataia nga whetu ki a Ranginui, e Taane, Nga ra o te Marama, Nga Kete, me nga Whatu o te waananga.

UPOKO 6. Maaui, raua ko Hinenuitepo, Waiharorangi, Te Hiinga a Mauitikitiki oTaranga, Te Hurihanga i a Mataaho, Mataora raua ko Niwareka.

© Copyright 2009-2018 TE WHARE WAANANGA AUTUROA - All Rights Reserved.